Chủ vườn hay hỏi cách chọn máy bơm cho hệ thống tưới bằng một câu: với vườn của chú như thế này thì cần máy bao nhiêu ngựa, công suất bao nhiêu HP. Để chọn được máy còn cần rất nhiều thông tin. Thiếu dữ liệu thì chưa ra được phương án tốt nhất.
Hai vườn sầu riêng cùng 4ha. Một bên dùng máy 5 ngựa. Bên kia dùng 16 ngựa. Không bên nào chọn sai. Khác vì chỗ đặt bơm, nước đi xa bao nhiêu, hút sâu bao nhiêu.
Bài này giúp bà con chọn máy bơm đồng bộ với điều kiện vườn mình. Công suất máy bơm chỉ chọn sau khi đã có đủ thông tin điều kiện vườn.
Đừng bắt đầu từ số ngựa hay HP
Số ngựa, hay HP, chỉ nói động cơ mạnh cỡ nào. Nó chưa nói máy đẩy được bao nhiêu nước. Cũng chưa nói máy đẩy nổi tới béc xa hay không.
Khách hay hỏi một héc-ta dùng bơm bao nhiêu HP. Không có một mức ngựa cho một héc-ta. Cùng một héc-ta, mở 300 béc khác mở 1.000 béc. Bơm sát hồ khác bơm đẩy lên đồi.
Muốn ra số kW từ lượng nước và sức đẩy thì đọc cách tính công suất máy bơm tưới cây. Bài này giúp chọn loại máy và cách ghép cho đúng điều kiện vườn. Không đi lại công thức tính kW ở đây.
Hai thông số cần có trước khi nhìn công suất hay số HP
Hai thông số cần có trước khi nhìn vào công suất bơm hay số HP:
- Lưu lượng: lượng nước bơm phải cấp trong một lượt tưới. Lấy từ số béc đang mở, nhân lượng nước một béc.
- Cột áp: sức đẩy bơm cần có để nước lên cao và tới béc xa. Gồm áp tại béc xa nhất, độ cao phải đẩy lên, và phần mất trên ống, lọc, van, co.
Chưa biết mở bao nhiêu béc mỗi lượt thì đọc chia khu tưới bao nhiêu là đủ. Ống nhỏ làm mất áp nhiều hơn. Chọn phi ống ở bài ống nước tưới cây phi bao nhiêu.
Thiếu hai thông số này thì bảng thông số máy chỉ là đoán. Đội kỹ thuật chưa chọn được máy bơm đúng khi chưa biết nước đi đâu, đẩy lên cao bao nhiêu mét.
Chọn loại bơm theo chỗ đặt và địa hình
Vườn hay gặp bơm ly tâm đặt nổi. Ống hút không nên dài quá khoảng 8 mét. Đặt sát hồ, đất bằng hoặc xuống dốc thì hợp. Loại này dễ châm phân qua ống đáy, ống hút.
Bơm chìm đặt trong nước, lưu lượng ổn hơn. Giếng sâu thường dùng bơm hỏa tiễn: đẩy cao nhưng ít nước, chạy không đều. Loại này chỉ hợp vườn nhỏ.
Lên dốc hoặc dẫn xa thì cần bơm áp cao. Xuống dốc thì cần bơm áp thấp, họng to. Đội kỹ thuật đã gặp đúng lỗi này: lấy bơm áp cao đẩy xuống dốc. Nước kéo cánh quay quá nhanh rồi cháy máy bơm hồi nào không hay.
Bơm nhiều tầng cánh tạo áp rất cao. Không dùng cho tưới đất bằng hoặc hệ thống tưới cần áp suất thấp, cũng như đường ống tận dụng hoặc vật tư giá rẻ.
Bảng đối chiếu công suất HP theo địa hình
Đội kỹ thuật dùng bảng dưới để đối chiếu nhanh. Đây không phải bảng mua theo diện tích.
| Công suất | Áp cao, lên dốc | Áp trung, đất bằng | Áp thấp, xuống dốc |
|---|---|---|---|
| 1 HP | 5 m³/giờ | 8 m³/giờ | 10 m³/giờ |
| 2 HP | 10 m³/giờ | 16 m³/giờ | 20 m³/giờ |
| 3 HP | 15 m³/giờ | 24 m³/giờ | 30 m³/giờ |
| 5 HP | 25 m³/giờ | 40 m³/giờ | 50 m³/giờ |
Cùng máy 5 ngựa: lên dốc đẩy được khoảng 25 m³ một giờ. Xuống dốc được khoảng 50 m³ một giờ. Đó là số đo thực tế trên một số vườn An Nông Agritech triển khai lắp đặt, không phải số in trên nhãn.
Bước cuối vẫn phải xem bảng thông số máy. Máy phải đủ nước tại đúng mức áp cần dùng. Nhãn hay ghi lưu lượng tối đa và cột áp tối đa. Hai thông số đó thường không đi cùng lúc: khi áp lên cao, nước ra ít hơn.
Ghép song song hay nối tiếp
Một máy không đủ thì có hai cách ghép. Chưa tính xong thì đừng ghép thêm máy cho chắc.
| Cách ghép | Tăng được gì | Dùng khi |
|---|---|---|
| Song song | Lượng nước | Đường ống đơn giản, cần tưới nhiều hơn mỗi lượt |
| Nối tiếp | Sức đẩy | Ống dài, lên cao, một bơm không đẩy tới |
Ghép song song là hai máy hút chung, đẩy chung. Lượng nước cộng lại. Áp gần như giữ nguyên. Ống nhỏ, nhiều co, đường dài thì ghép song song không tăng nước như tính trên giấy.
Ghép nối tiếp là máy này đẩy sang máy kia. Sức đẩy cộng lại. Lượng nước giữ theo từng máy.
Trước khi ghép, tính lại xem một máy đã đủ nước và đủ áp chưa. Thêm máy là thêm chỗ dễ hỏng, thêm việc mỗi lần tưới. Bài thiết bị tưới nhìn bơm cùng lọc, ống, van và béc.
Điện 1 pha và 3 pha
Điện sinh hoạt 1 pha thường chạy được tới khoảng 3HP. Một số dòng mới lên 5HP 1 pha. Lớn hơn thì cần 3 pha.
Thiếu 3 pha mà cố lấy bơm lớn thì điện nhà không chạy nổi máy. Nên xem điện nhà mình trước, rồi mới chọn công suất máy.
Năm lỗi hay gặp khi chọn bơm
Đội kỹ thuật hay gặp năm chỗ này. Cả năm đều làm máy không khớp với điều kiện thực tế của vườn.
| Lỗi hay gặp | Hệ quả trên vườn |
|---|---|
| Hỏi số ngựa theo héc-ta | Bỏ địa hình và số béc đang mở |
| Bơm áp cao đẩy xuống dốc | Cánh quay quá nhanh, cháy máy bơm hồi nào không hay |
| Ghép hai máy cho chắc | Thêm chỗ hỏng, chưa chắc đã cần |
| Mua máy bơm trước, rồi mới tính ống và chia khu cho vừa máy | Cỡ ống và phân khu phải tính theo máy bơm, nếu không đồng bộ thì tưới không được |
| Chỉ tin thông số tối đa (cột áp/lưu lượng) trên nhãn | Máy hết nước khi đã lên đủ áp |
Chọn máy bơm đúng là phải khớp lượng nước và sức đẩy của khu tưới, đặt bơm đúng chỗ, cấp đủ điện áp. Không phải cứ chọn máy bơm thật to là hệ thống tưới ngon.
Cần kiểm tra máy bơm trên vườn của bạn?
An Nông Agritech có thể giúp bà con rà soát từ nguồn nước, cao độ, số béc mỗi khu và điện hiện có trước khi đề xuất máy. Bà con nên mang sơ đồ hoặc vị trí vườn, ảnh bơm đang chạy và thời gian muốn tưới hết một vòng.
Điện thoại: 037 242 8181 / 084 800 8181
Email: annong@hethongtuoi.com
Văn phòng: 885 Võ Nguyên Giáp, Phường Hội Phú, Tỉnh Gia Lai
Câu hỏi thường gặp
Cách chọn máy bơm cho hệ thống tưới bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ điều kiện vườn: địa hình, lượng nước một lượt tưới và sức đẩy bơm cần có. Công suất máy bơm chỉ chọn sau khi đã có đủ thông tin. Không bắt đầu từ diện tích hay số ngựa trên máy.
Một héc-ta cần bơm bao nhiêu HP?
Không có một mức ngựa cho một héc-ta. Hai vườn sầu riêng cùng 4ha đã dùng máy 5 ngựa và 16 ngựa. Khác chỗ đặt bơm, khoảng cách đẩy và độ sâu hút.
Khi nào ghép bơm song song, khi nào nối tiếp?
Ghép song song khi cần thêm nước mỗi lượt và đường ống đơn giản. Ghép nối tiếp khi ống dài hoặc lên cao, một máy không đẩy tới. Trước khi ghép, tính lại xem một máy đã đủ nước và đủ áp chưa.
Điện 1 pha chạy được bơm bao nhiêu HP?
Điện sinh hoạt 1 pha thường chạy được tới khoảng 3HP. Một số dòng mới lên 5HP. Công suất lớn hơn cần điện 3 pha.
Có được dùng bơm áp cao để tưới xuống dốc không?
Không. Bơm áp cao đẩy xuống dốc dễ làm cánh quay quá nhanh rồi cháy máy bơm hồi nào không hay. Xuống dốc chọn bơm áp thấp, họng to.
Bằng chứng thực tế
Dự án liên quan
Trao đổi cùng kỹ sư
Cần kiểm tra phương án trên vườn của bạn?
Gửi diện tích, cây trồng, địa điểm và thông tin nguồn nước để xác định bước khảo sát phù hợp.